Aansprakelijkheid “onschuldige” vennoot

Uit een recent arrest van het Gerechtshof Arnhem blijkt dat onrechtmatige gedragingen van een vennoot van een vennootschap onder firma (“v.o.f.”) in het maatschappelijk verkeer als gedragingen van de v.o.f. kunnen worden aangemerkt. Daarvoor is redengevend dat een ven-noot uitsluitend in zijn hoedanigheid van vennoot van een v.o.f. handelt en niet als privé per-soon. Omdat vennoten elk hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het geheel van de schulden van de v.o.f., kunnen de gevolgen van onrechtmatig handelen van één vennoot dus op het conto van een andere, onschuldige vennoot worden bijgeschreven.
Samenwerkende ondernemers maken vaak gebruik van de vennootschap onder firma (“v.o.f.”). De v.o.f. is een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid en is feitelijk een overeenkomst tussen twee of meer personen (“vennoten”) gericht op samenwerking door de uitoefening van een bedrijf onder een gemeenschappelijke naam. De v.o.f. is dus geen rechtpersoon zoals de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. De v.o.f. wordt echter wel beschouwd als een eenheid in het rechtverkeer en wordt verondersteld een afgescheiden vermogen te hebben. Die eenheid in het rechtsverkeer kan een onrechtmatige daad plegen, ook al mist zij rechtspersoonlijkheid. Bovendien zijn de vennoten elk hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de v.o.f. Waar dit toe kan leiden, blijkt uit de volgende zaak.

Een v.o.f. heeft twee vennoten. Zonder medeweten van de ene vennoot (A) pleegt de andere vennoot (B) valsheid in geschrifte door de v.o.f. een valse werkgeversverklaring en een valse arbeidsovereen-komst te laten verstrekken aan een derde (D), en door loonbetalingen door de v.o.f. aan D te fingeren. D kan hierdoor bij een bank een hypothecaire lening afsluiten en een huis kopen. D voldoet niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van de hypotheek. Zijn huis wordt door de bank geveild maar de hypo-thecaire lening kan uit de opbrengst maar gedeeltelijk worden afgelost. Een andere partij (X), die ook bij deze oplichtingszaak is betrokken, wordt voor de gehele schade veroordeeld. X wil verhaal nemen op onder meer de v.o.f. en haar vennoten. X stelt daartoe dat de vervalsing door vennoot B op c.q. uit naam van de v.o.f. is gepleegd. Volgens X heeft het onrechtmatig handelen van B zich daarmee bin-nen de sfeer van de v.o.f. voorgedaan. Daardoor is er sprake van een schuld van de v.o.f. waarvoor beide vennoten hoofdelijk verbonden zijn. Bij vonnis van juli 2009 volgt de rechtbank Zwolle-Lelystad het standpunt van X. Dit heeft onder meer tot gevolg dat vennoot A, die van niets wist, samen met vennoot B en de v.o.f., wordt veroordeeld een deel van de schade te betalen.

Vennoot A gaat in hoger beroep. Bij arrest van maart 2011 bekrachtigt het Gerechtshof Arnhem het vonnis van de Rechtbank ten aanzien van vennoot A. Het Gerechtshof overweegt daarbij dat de on-rechtmatige gedragingen van vennoot B in het maatschappelijk verkeer als gedragingen van de v.o.f. moeten worden aangemerkt. Daarvoor is volgens het Gerechtshof redengevend dat vennoot B uitslui-tend in zijn hoedanigheid van vennoot van de v.o.f. handelde en niet als privé persoon. Het gegeven dat vennoot A niet bij de onrechtmatige handelingen was betrokken en daarvan ook niet wist, doet daar volgens het Gerechtshof niet aan af.
In de nieuwsbrief van februari 2011 heb ik er op gewezen dat vennoten van een v.o.f., die hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de door de v.o.f. verschuldigde belastingen, géén betalingsonmacht kunnen melden, zoals bestuurders van een besloten vennootschap dat wel kunnen. Vennoten kunnen dus worden aangesproken voor door de v.o.f. niet betaalde belastingen. Bovendien blijven uitgetreden vennoten hoofdelijk aansprakelijk voor de vóór hun uittreden niet betaalde belastingen. Ook de gevol-gen van onrechtmatig handelen van een vennoot kunnen op het conto van een andere, onschuldige vennoot kunnen worden bijgeschreven. Bij het opstellen van vennootschapsovereenkomsten zal met een en ander rekening moeten worden gehouden. Vennoten zullen bijvoorbeeld moet verlangen dat zij door de andere vennoten worden gevrijwaard voor de gevolgen van onrechtmatig handelen door die andere vennoten en toerekening daarvan aan de v.o.f.

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.