ACM wijzigt Werkwijze Anonieme Informanten

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) maakt bij haar toezicht gebruik van personen die informatie aanleveren: informanten. In de praktijk blijkt dat informanten soms hun identiteit geheim willen houden. In het verleden was het dan mogelijk informatie geheel anoniem te delen. De Werkwijze van ACM bevatte daarvoor een speciaal hoofdstuk. Tegenwoordig is het noodzakelijk dat in ieder geval de inlichtingeneenheid van de ACM over de identiteit van een informant beschikt. Door een geheimhouder als tussenpersoon in te zetten bij het melden van informatie, kan de identiteit van de informant toch onbekend blijven.

(Anonieme) informanten

Voordat de nieuwe Werkwijze in werking trad, was het mogelijk om als informant anoniem informatie te delen met de ACM. In dit geval kon een melding worden gedaan, zonder dat de identiteit van de informant bij de ACM en daarbuiten bekend was. Daarnaast bestond ook de mogelijkheid om als informant je identiteit alleen bekend te maken binnen de ACM. Tussen de ACM en de informant werden dan afspraken gemaakt over hoe en wanneer de identiteit wel bekend zou worden buiten de ACM.

Op 20 september 2017 is de ‘Werkwijze Informanten ACM 2017’ in werking getreden waardoor het niet meer mogelijk is informatie anoniem te delen met de ACM. Het is als informant slechts nog mogelijk een melding te doen bij de ACM door naam en toenaam – aan de speciale inlichtingeneenheid van de ACM – van de informant bekend te maken. De inlichtingeneenheid van de ACM is weliswaar afgescheiden van de overige (onderzoeks)teams van de ACM en beslist of een dossier doorgezonden wordt naar de ACM, de anonimiteit van de informant is echter niet meer gewaarborgd. De belangrijkste reden lijkt te zijn dat de inlichtingeneenheid afspraken moet kunnen maken met de informant over de inspanningen die zij dienen te verrichten om de bekendmaking van de identiteit van de informant buiten de inlichtingeneenheid te beperken.

In alle gevallen is de ACM bevoegd de identiteit van de informant bekend te maken wanneer:

-       In een beroepsprocedure van ACM de rechter ACM daartoe verplicht;

-       Sprake is van een misdrijf waarvoor een aangifteplicht geldt;

-       Op basis van een gerechtelijk bevel waarbij een ambtenaar van de inlichtingeneenheid van de ACM onder ede wordt gehoord;

-       Een ambtenaar van de inlichtingeneenheid van de ACM onder ede wordt gehoord in een parlementaire enquête.

In Nederland kan nu dus geen directe anonieme melding bij de ACM worden gedaan. Dit in tegenstelling tot het melden van informatie bij de Commissie (het klokkenluiderinstrument).

Informatie toch anoniem delen?

De advocaat is verplicht tot geheimhouding; hij dient te zwijgen over bijzonderheden van door hem behandelde zaken, de persoon van zijn cliënt en de aard en omvang van diens belangen.”

Wanneer een informant de bij hem of haar bekende informatie toch anoniem wil delen met de ACM, kan de informant de melding laten doen door een geheimhouder als tussenpersoon in te zetten, bijvoorbeeld een advocaat. Vanwege de geheimhoudingsplicht van de advocaat wordt de vertrouwelijkheid van de identiteit van de informant gewaarborgd. Een cliënt moet immers vrij kunnen communiceren met zijn advocaat. Dit betekent dat wanneer de informatie door de advocaat wordt geleverd aan de ACM, de advocaat in dit geval ook de bron is van de informatie. Vanwege de geheimhoudingsplicht van de advocaat is het voor de ACM dan ook niet mogelijk om de identiteit van de betreffende informant te achterhalen. ACM en de advocaat maken ook dan schriftelijke afspraken gemaakt waarin de spelregels worden vastgelegd.

Een melding doen

Wanneer een informant informatie wenst te delen, is het belangrijk om rekening te houden met het bovenstaande. Let op:  Op de huidige tekst van de website van ACM staat nog aangegeven dat anoniem informatie gedeeld kan worden. Sinds de nieuwe Werkwijze is dit dus niet meer mogelijk, maar kan de identiteit van de informant alsnog verborgen blijven door een advocaat als tussenpersoon in te zetten.    

Esther van Aalst, advocaat/partner Mededingingsrecht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.