Bestuurdersaansprakelijkheid in coronatijd

Bestuurder zijn van een onderneming in deze tijd is niet gemakkelijk. Heeft het bijvoorbeeld zin om nieuw krediet aan te trekken of is het tijd voor een ingrijpende reorganisatie? Wat als de bank langskomt en ‘vriendelijk’ verzoekt om aanvullende zekerheden? En op welke wijze dient voldaan te worden aan de schuldeisers? Het gebrek aan voorspelbaarheid van de toekomst maakt besturen nog lastiger dan het al was. Voordat gekozen wordt voor een bepaalde route is het goed om te weten wat de kaders eigenlijk zijn waarbinnen kan worden gehandeld als bestuurder. In dit artikel zullen wij kort aanstippen wat de algemene grenzen zijn om het risico op aansprakelijkheid te beperken.

Ondernemen is niet los te zien van risico’s nemen. In beginsel kan de bestuurder dan ook niet persoonlijk aangesproken worden op het moment dat een genomen risico negatief uitvalt. Hiermee wordt voorkomen dat de bestuurder te terughoudend handelt als ondernemer om aansprakelijkheid te voorkomen. In sommige gevallen is het voor derden echter wel mogelijk om de bestuurder aansprakelijk te stellen. In dat geval dient die partij aan te dat de bestuurder jegens haar onrechtmatig heeft gehandeld.

Uit de rechtspraak volgt dat de bestuurder onrechtmatig handelt op het moment dat deze bij het aangaan van verplichtingen wist of behoorde te weten dat de verplichtingen niet binnen een redelijke termijn nagekomen konden worden én dat de rechtspersoon geen verhaal biedt voor de schade die de derde dientengevolge lijdt. Denk in dit kader bijvoorbeeld aan het afsluiten van een lening. Tijdens de coronacrisis kan het afsluiten van een lening voor in essentie levensvatbare ondernemingen het verschil maken tussen overleven en een faillissement. Als bestuurder is het daarom verstandig om zeker te zijn dat de rechtspersoon bij het aangaan van een lening aan de aflossings- en renteverplichtingen kan voldoen. Hiermee ondervang je het risico op persoonlijke aansprakelijkheid.

Een ander voorbeeld. Het is in beginsel aan de bestuurder om de afweging te maken welke schuldeisers worden voldaan. Selectieve betaling leidt niet automatisch tot onrechtmatig handelen van de bestuurder, zeker niet als de onderneming buiten de gevarenzone van faillissement zit. De bestuurder kan bijvoorbeeld kiezen om een belangrijke leverancier wel te betalen en een andere schuldeiser tijdelijk niet. Zodra faillissement in zicht komt, dient echter de wettelijke rangorde van schuldeiser gerespecteerd te worden. Indien de bestuurder (kort) voor een faillissement hiervan besluit af te wijken en daarmee doelbewust bepaalde schuldeisers benadeeld, kan persoonlijke aansprakelijkheid in beeld komen.

Tot slot is het zoals genoemd goed mogelijk dat de bank aanklopt voor aanvullende zekerheden indien de onderneming in zwaar weer verkeert. In dat geval is het belangrijk om als bestuurder te begrijpen welke gevolgen deze zekerheidsverstrekking kan hebben. De bank verschaft zich door de verkrijging van zekerheid namelijk een gunstige(re) positie als schuldeiser. In geval van faillissement komt de bank hiermee als schuldeiser vooraan te staan en worden de overige schuldeisers benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden. In faillissement kan een dergelijke benadelingshandeling aangemerkt worden als kennelijk onbehoorlijk bestuur en leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid.

Over het algemeen zal de rechter er rekening mee houden dat bij ondernemen risico’s genomen moeten worden en dat deze – juist in deze financieel moeilijke tijden – verkeerd kunnen uitpakken. Persoonlijke aansprakelijkheid komt dan ook niet snel in beeld. Essentieel is dat de bestuurder zorgt dat de ondernemingsactiviteiten, bijvoorbeeld keuzes in het kader van een reddingsplan, goed onderbouwd en gedocumenteerd worden. De rechter zal namelijk nagaan of een andere bestuurder in uw positie een tot vergelijkbare afweging had kunnen komen.

Uiteraard kunnen wij u in deze lastige tijd over dit onderwerp verder adviseren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.