Champagner Sorbet: is het gebruik van de beschermde Franse schuimwijn voor de naam van een Duits ijs

Onlangs kwam een interessante conclusie van de Advocaat Generaal (‘AG’) in de zaak van Comité Interprofessionel du Vin de Champagne (‘CIVC’) tegen Aldi Süd Dienstleistungs-GmbH (‘Aldi’). De AG geeft hierin antwoord op de prejudiciële vragen die door de hoogste Duitse rechter aan het Europese Hof zijn gesteld over de vraag of Champagner Sorbet wel zo mag heten.

Waar gaat het over?

Eind 2012 biedt supermarktketen Aldi Süd in haar winkel een ‘Champagner Sorbet’ aan. Het product bevat, onder andere, 12% champagne. Op de deksel van de verpakking staat een fles champagne en een flûte. De Franse champagneboeren zijn verenigd in het CIVC en beschermen de naam ‘Champagne’ zeer actief; zij stellen in Duitsland dat dit gebruik door Aldi inbreuk maakt op de BOB Champagne.

De BOB?!

BOB staat voor beschermde oorsprongsbenaming. Daarmee wordt aangegeven dat een product wordt geproduceerd, verwerkt en bereid binnen een bepaald gebied en volgens een erkende en gecontroleerde werkwijze. Voorbeelden van beschermde oorsprongsbenamingen zijn Parmaham uit de regio rond Parma, Noord-Hollandse Gouda kaas en Fetakaas uit Griekenland. Door middel van de BOB worden producenten dus beschermd én weten consumenten dat zij met het originele product te maken hebben.

Europese regelgeving beschermt geregistreerde oorsprongsbenamingen tegen elk gebruik voor producten die geen BOB hebben, maar waarmee wel wordt geprofiteerd van de reputatie van een BOB. Op die manier wordt eerlijke concurrentie bevorderd en wordt de consument beschermd tegen misleiding.

Mag Champagner Sorbet de aanduiding “Champagne” gebruiken?

In deze zaak staat de vraag centraal of de producent en distributeur van de Champagner Sorbet een legitiem belang hebben om hun ijs “Champager Sorbet” te noemen, of dat zij in werkelijkheid de reputatie uitbuiten van de Franse schuimwijn waarvoor de BOB geldt. Kortom: hoe ver reikt de beschermingsomvang van de BOB Champagne? Of is er wellicht een legitiem belang bij het gebruik van de BOB Champagne?

De AG meent dat de bescherming van de BOB Champagne ook geldt wanneer de spuitwijn slechts een ingrediënt is van de sorbet.

Van een legitiem belang voor het gebruik van Champagne kan bijvoorbeeld sprake zijn als de BOB moet worden genoemd om te voldoen aan een wettelijke verplichting, of wanneer een andere partij oudere intellectuele eigendomsrechten heeft en daarom het recht heeft om de BOB te gebruiken.

De Duitse rechter heeft het HvJEG gevraagd of de volgende twee bijzondere omstandigheden kunnen gelden als legitiem belang: (i) de naam van het product strookt met de gewoonten van het relevante publiek, en (ii) de sorbet bevat een voldoende hoeveelheid champagne waardoor het een essentieel kenmerk van het product vormt.

Ten aanzien van de eerste omstandigheid merkt de AG op dat de gewoonte van het Duitse publiek om een ijsje als Champagner Sorbet aan te duiden, geen rechtvaardiging is voor het gebruik van de BOB. Dit zou immers betekenen dat de naam Champagne door iedereen gebruikt zou mogen worden, en er dus totaal geen bescherming zou zijn.

De tweede vraag blijft nog even open; het antwoord daarop kan volgens de AG vanwege uitleggingsproblemen alleen door de nationale rechter worden gegeven.

In deze context meent de AG dat er wel nog andere elementen zijn die bij de beoordeling van de rechtmatigheid van het gebruik van de BOB door de nationale rechter moeten worden meegenomen. Het etiket van de Champagner Sorbet vertoont namelijk op de voorgrond een kurk met de staaldraad waarmee de kurk op de fles is bevestigd en een halfvolle flûte met daarin een drankje moet doorgaan als champagne. Op de achtergrond, maar goed herkenbaar, staat een fles Franse schuimwijn.

Tenslotte oordeelt de AG dat de beeldelementen de voorstelling van de BOB Champagne versterken, waardoor het erop lijkt dat Aldi gebruik wil maken van de kwaliteit en het prestige van de BOB Champagne. Dat is natuurlijk niet geoorloofd, zo meent de AG.

Conclusie

Een BOB biedt een brede beschermingsomvang. Er zijn echter wel, zo stelt de AG, verschillende factoren van belang om vast te stellen of sprake is van onrechtmatige uitbuiting, zoals de vraag of de BOB een origineel kenmerk van het product is en de verpakking en etikettering van het product waardoor de consument de link legt tussen het product en de BOB Champagne. Als het aan de AG ligt, verdwijnt zowel de vermelding Champagne(r), maar ook de beelden van de fles en flûte van de verpakking van Aldi’s ijsje en komt de BOB Champagne alleen toe aan de spuitwijn Champagne.

Vraag is nu of het Europese Hof mee zal gaan in de lijn van beantwoording van de AG en dus of de beschermingsomvang van de BOB Champagne verder versterkt zal worden. Wij wachten de uitspraak van het Europese Hof af en berichten u hier vanzelfsprekend over!   

Pascale Kos, advocaat Intellectueel Eigendom

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.