Een laptop van de zaak: vertrouwen is goed, controleren goedkoper

Op 10 augustus 2016 heeft de rechtbank Rotterdam uitspraak gedaan over de aansprakelijkheid van een werkgever voor de aanwezigheid van illegale software op de laptop van een werknemer. De werkgever werd uiteindelijk tot (bijna) € 33.000 veroordeeld.

Veroordeeld voor aanwezigheid illegale software

Wat was er aan de hand? Het Rotterdamse bedrijf Maverick Valves Manufacturing had een laptop aan een werknemer ter beschikking gesteld in het kader van zijn dienstverband. Deze had daarop zelf een illegale versie van Solid Edge (een CAD programma) geïnstalleerd. Siemens, de eigenaar van deze software, achterhaalde zowel het gebruik van deze illegale software als identiteit van dit bedrijf en sleepte ze voor de rechter.  Voor de Rotterdamse rechter vorderde Siemens een substantiële schadevergoeding, o.a. de misgelopen licentie-inkomsten. En een vergoeding van alle daadwerkelijk gemaakte (juridische) kosten en beslagkosten. Inderdaad beslagkosten, want Siemens ging zelfs zover om bewijs veilig te stellen door beslag te leggen op de betreffende computer(s).

Maverick verweerde zich met een zogenaamd schuldverweer. Ze wist het niet, het was een solo actie van een werknemer en het was ook wel erg makkelijk om dit soort illegale software te downloaden. Het mocht Maverick allemaal niet baten, de rechter was onverbiddelijk en veroordeelde Maverick tot het betalen van bijna € 20.000 schadevergoeding en daarbovenop nog eens ruim € 13.000 aan gemaakte juridische en beslagkosten. Dit nog los van de kosten voor de advocaat die Maverick zelf had ingeschakeld.

Risicoaansprakelijkheid

Een dure grap voor Maverick aangezien een gemiddelde licentie en onderhouds-vergoeding ruim € 13.000 kost. Onredelijk? Om op deze manier het slachtoffer te worden van een stiekeme actie van je werknemer? Nota bene voor een programma dat deze werknemer niet eens nodig had voor de uitoefening van zijn functie. De rechter en de wet vinden van niet; een werkgever is namelijk aansprakelijk voor het handelen van een werknemer of deze daarvan nu op de hoogte is of niet. Juridisch geen schokkende uitspraak. Ik vraag mij zelfs af waarom Maverick dit tot een (kostbare) procedure heeft laten komen. Wel is het een mooi voorbeeld van de risico’s die werkgevers lopen wanneer zij devices aan personeel ter beschikking stellen. Hier is namelijk altijd sprake van risicoaansprakelijkheid!

Dit begrip: ”risicoaansprakelijkheid” is hier om twee redenen van toepassing. Allereerst omdat het hier een inbreuk op auteursrechten betreft, want software wordt beschermd door het auteursrecht. Het maakt niet uit of je als bedrijf, werkgever of individu er weet van hebt. Is het illegaal, dan maak je inbreuk en ben je schadeplichtig.

Kans op fout vergroot

Daarnaast speelt het begrip ”risicoaansprakelijkheid” hier (nog) een rol omdat, op basis van art. 6:170 BW, eenvoudig gezegd, degene in wiens dienst een werknemer zijn taak vervult aansprakelijk is voor zijn of haar fouten. Tenminste als er een relatie bestaat tussen de fout en diens opgedragen werkzaamheden. Volgens vaste (oude) jurisprudentie wordt dit heel ruim uitgelegd en dus was het feit dat de werknemer administrator rechten had op zijn laptop hier al voldoende om risicoaansprakelijkheid aan te nemen. Hierdoor had de werkgever namelijk de kans op zo’n “fout” vergroot.

Wat leren we hieruit?

Ondanks dat het op gespannen voet staat met de privacybescherming die werknemers toekomen is het dus voor elk bedrijf dat bijvoorbeeld smartphones en/of laptop ’s  aan werknemers ter beschikking stelt van groot ( eigen) belang om deze apparatuur:

  1. hetzij zodanig te beveiligen dat installatie van (illegale) software niet mogelijk is
  2. dan wel om deze devices met enige regelmaat te controleren op de aanwezigheid van illegale software.

Doe je dat niet dan, dan bestaat de kans dat je als werkgever zomaar aanloopt tegen enkele tienduizenden euro’s kosten.

Update 12-08: Interessant is de vraag of de werkgever in een dergelijke situatie de door haar geleden schade op de werknemer kan verhalen. Mijn kantoorgenoten Arnold en Alexander schreven een vervolgblog. Lees hier verder

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.