Internationale koopovereenkomst? Vergeet het Weens Koopverdrag niet!

Dit bericht verscheen oorspronkelijk in Texpress 10 van 29 oktober 2016


Door: Mr. Petra Chao
De import en export van kleding is aan de orde van de dag. Meestal verloopt alles soepel, maar soms gaat het mis. Het is fijn als partijen vooraf reeds contractuele overeenstemming hebben over bijvoorbeeld de wijze van uit elkaar gaan. Helaas wordt niet altijd stilgestaan bij de toepasselijkheid van het Weens Koopverdrag (‘WKV’).

Stel dat een Nederlandse koper besluit in zee te gaan met een Chinese exporteur van dameskleding. De koper draagt zorg voor het opstellen van de koopovereenkomst. Daarbij verklaart hij Nederlands recht van toepassing. Hij hoopt zo niet voor verrassingen te komen te staan. De Chinese verkoper gaat hiermee akkoord en de koopovereenkomst komt tot stand. Niet veel later blijkt dat de kwaliteit van de zendingen niet voldoet aan hetgeen door partijen is afgesproken. De koper kaart het probleem aan en vraagt de Chinese exporteur zo snel mogelijk de kleding te vervangen door kleding die conform de afgesproken kwaliteit is. Gebeurt dat niet dan wil de Nederlandse koper van de gehele overeenkomst af. De verkoper verwijst naar het WKV en geeft daarbij aan dat hij de zendingen dameskleding niet hoeft te vervangen en dat de Nederlandse koper ook niet zo maar van de overeenkomst met hem af kan. De Nederlandse koper dacht echter alleen met het Nederlandse recht van doen te hebben. Hoe zit dit?

Weens Koopverdrag

Het WKV is onder andere automatisch van toepassing op internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken zoals kleding wanneer de professionele partijen - dus geen consumenten - in verschillende staten zijn gevestigd welke beide staten partij zijn bij het WKV. Nederland en China zijn beide partij. Daardoor is het WKV automatisch (van rechtswege) van toepassing op deze internationale koopovereenkomst.

Het WKV bevat zogenaamd materieel kooprecht. Het verdrag bevat regels met betrekking tot onder andere de betalingsverplichtingen en voor de situatie waarin goederen afwijken van wat partijen zijn overeengekomen. Het Nederlandse recht bevat eveneens regels met betrekking tot dergelijke onderwerpen. Echter, de regeling die het Nederlandse recht kent, wijkt soms af van die in het WKV. Ik schets hierna een situatie aan de hand waarvan ik uiteenzet welke actie de Nederlandse koper kan nemen in reactie op de niet goed presterende verkoper.

Vervanging van de geleverde zaken of ontbinding van de overeenkomst

De koper wenst primair vervanging van de kleding die niet beantwoordt aan de overeenkomst en als dat niet gebeurt, wenst hij de overeenkomst te ontbinden. Het grote verschil tussen het WKV en het Nederlandse recht zit in de vraag hoe ernstig de tekortkoming van de Chinese verkoper moet zijn, wil de koper vervanging van de kleding kunnen eisen. In het WKV is - in het voordeel van de verkoper bepaald - dat alleen als er sprake is van een wezenlijke tekortkoming, vervanging van de kleding mag worden verlangd. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als een zending dameskleding is besteld, maar herenkleding is geleverd. De kleding mist dan een cruciale eigenschap van het gekochte. In het Nederlandse recht is de situatie anders. De hoofdregel in het Nederlandse recht is dat de koper recht heeft op vervanging van zaken als de afgeleverde zaken niet voldoen aan hetgeen partijen zijn overeengekomen. De koper heeft in dat geval niet alleen recht op vervangende kleding indien sprake is van een ‘wezenlijke’ tekortkoming, maar ook bij een minder ernstige tekortkoming. Mag de Nederlandse verkoper dan ook vervangende kleding verlangen als blijkt dat een enkel draadje bij één kledingstuk loshangt? Het antwoord op deze vraag is nee. De afwijking van hetgeen partijen zijn overeengekomen mag op grond van artikel 7:20 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek niet dusdanig gering zijn, dat het eisen van vervanging niet gerechtvaardigd is. Indien de Nederlandse koper de koopovereenkomst wil ontbinden, geldt onder het WKV wederom als eis dat de verplichtingen, die de Chinese verkoper niet nakomt, een wezenlijke tekortkoming vormen. Naar Nederlands recht staat het de koper daarentegen in beginsel vrij de overeenkomst te ontbinden. Want, zo luidt de wet: iedere tekortkoming van een partij in de nakoming van de overeenkomst, zoals het leveren van kleding die niet van de afgesproken kwaliteit is, geeft haar wederpartij, het recht om de overeenkomst te ontbinden. Er is echter een belangrijke uitzondering op deze regel: als de tekortkoming van geringe betekenis is, die de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt, kan de overeenkomst naar Nederlands recht niet ontbonden worden. Het Nederlandse rechtsstelsel kent dus een soepelere regeling met betrekking tot ontbinding van de overeenkomst.

Welk recht is van toepassing?

Partijen zijn in het gegeven voorbeeld Nederlands recht overeengekomen. Dit betekent niet automatisch dat het WKV daarom niet van toepassing is. Het WKV is in dit geval naast het Nederlandse recht van toepassing op de koopovereenkomst. Bij tegenstrijdigheid gaat het WKV voor. In ons voorbeeld was er een tegenstrijdigheid: de Nederlandse regeling heeft immers een afwijkende regeling voor het geval waarin sprake is van een tekortkoming ten opzichte van het WKV. In ons geval gaat het WKV voor. Dit betekent dat de Nederlandse koper alleen dan nakoming kan vorderen of een beroep op ontbinding kan doen indien sprake is van een ‘wezenlijke’ tekortkoming zoals het WKV vereist.

Kan ik het Weens Koopverdrag uitsluiten?

Voorop staat dat partijen de toepasselijkheid van het WKV geheel of gedeeltelijk mogen uitsluiten. Dat moet duidelijk gebeuren. Het Nederlandse recht moet exclusief van toepassing verklaard worden. Bij voorkeur wordt ook de toepasselijkheid van het WKV uitgesloten. Of het verstandig is om het WKV uit te sluiten, hangt af van de omstandigheden van het geval: de Nederlandse koper in de casus had het in ieder geval beter wel kunnen doen.

Tot slot

Er moet bij internationale koopovereenkomsten rekening gehouden worden met de mogelijkheid dat het WKV op de overeenkomst van toepassing is, ook al is er een rechtskeuze voor het Nederlandse rechtsstelsel gemaakt. Het WKV bevat een regeling met betrekking tot onder andere de ontbinding van de overeenkomst die verschillen van de Nederlandse regeling. Een regeling in het WKV is in bepaalde situaties mogelijk minder gunstig in vergelijking tot het Nederlandse recht. Het is dan ook verstandig dat u voordat u een internationale koopovereenkomst aangaat het WKV bestudeert en eventueel het WKV uitsluit.

 

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.