Leeftijdsdiscriminatie: wetgeving en praktijk

Leeftijdsdiscriminatie is op de Nederlandse arbeidsmarkt helaas zeer gebruikelijk. Een onderzoek dat de Vrije Universiteit Amsterdam recentelijk uitvoerde voor het College voor de Rechten van de Mens, laat zien dat de inhoud van tienduizenden online-vacatures leeftijdsdiscriminatie bevat. Sinds 2004 is in aanvulling op de Grondwet specifieke wetgeving van kracht. Maar wat wordt daarmee bereikt?

Oudere werknemers: feiten

Wie dieper in de materie duikt, ziet dat er vaak allerlei redenen gegeven worden om ouderen te weren: hoger ziekteverzuim, inflexibel, niet meer up-to-date etc. En die redenen snijden lang niet altijd hout. Het kortdurend verzuim is volgens het CBS voor alle leeftijdscategorieën vrijwel gelijk. Weliswaar neemt het langdurig verzuim toe met de leeftijd. Een enquête onder werkgevers van het Sociaal Cultureel Planbureau leert dat 77% van de werkgevers vindt dat hun oudere werknemers het op de werkvloer even goed doen als het jongere personeel. Loonkosten zijn vaak hoger voor ouderen, maar daar staat een grotere loyaliteit (dat scheelt dus kosten voor werving, selectie, inwerken) en ervaring tegenover. Zwangerschap, ouderschapsverlof, midlifecrisis: bij ouderen komt dit minder of niet voor.

Wet en praktijk

Uiteindelijk gaat het om de juiste man of vrouw met de juiste competenties op de juiste plaats. Voor de leeftijdsopbouw en doorgroeimogelijkheden zoek je soms een “startende secretaresse” of een “beginnende advocaat-stagiaire”; iemand met een beperkte werkervaring. Maar is dat leeftijdsdiscriminatie? In de jurisprudentie komen we voorbeelden tegen, waarin bijv. 1 – 3 jaar werkervaring wordt gevraagd. In sommige gevallen wordt geoordeeld dat het leeftijdsdiscriminatie betreft; in sommige gevallen niet. Het verbod van leeftijdsonderscheid geldt op grond van artikel 7, eerste lid, onderdeel c, WGBL niet, indien dat onderscheid objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn. De partij die onderscheid heeft gemaakt dient feiten aan te dragen ter rechtvaardiging hiervan. Bottom-line: het lijkt lastig om hierin een duidelijke lijn te ontdekken. En áls het dan tot een veroordeling komt, dan houdt de leeftijdsgediscrimineerde kandidaat daar doorgaans geen job aan over. Het is belangrijk en goed dat wetgeving bestaat, maar die levert 45-plus sollicitanten individueel weinig op.

Nederlands probleem

Opvallend lijkt dat deze leeftijdsdiscriminatie vooral een probleem is in Nederland en enkele omringende landen. Huib Visser, HR Manager bij Kneppelhout & Korthals Advocaten: “Leeftijd speelt bijvoorbeeld in Britse en Duitse organisaties veel minder een rol dan in Nederland. We praten ons al decennia aan dat 45-plussers hebben afgedaan”. En dat is paradoxaal, want de pensioenleeftijd gaat (mede door de inzet van werkgevers) steeds verder omhoog.

Kwaliteit voorop

Belangrijkst is om telkens met een open mind te kijken naar wie en wat je zoekt. Het gaat om de persoonlijkheid en de kwaliteit van het individu; niet de leeftijd. Er zijn mensen van 40 jaar oud die al met innerlijk pensioen zijn en 50-plussers boordevol uitstekende ervaring, die nog bruisen van de energie. Sandra Janmaat startte recent bij Kneppelhout en Korthals Advocaten. Sandra zelf zegt over leeftijdsdiscriminatie: “Sinds kort ben ik in dienst als senior secretaresse bij Kneppelhout. Zij zochten een ervaren secretaresse en met mijn ervaring paste ik goed in het profiel. Mijn leeftijd stond niet ter discussie en ik ben juist om mijn jarenlange ervaring uitgenodigd. Ik ben 52 jaar, nog zeer fit en energiek en wil me blijven ontwikkelen. Kneppelhout heeft dat gezien en mij de kans gegeven om te laten zien dat ook 50 plussers er nog steeds ‘toe doen’! Huib vult aan: “We hebben heel wat sollicitaties ontvangen, maar Sandra was gewoon de beste kandidaat. We hebben net een 45+ merkgemachtigde binnengehaald. Ook hier geldt:  Kwaliteit staat voor ons voorop.”

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.