Novel foods: een korte introductie

Heeft u al gehoord van Allanblackiazaadolie, DHA-rijke algenolie of wellicht uv-behandelde champignons? Het zijn voorbeelden van novel foods: nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten die niet eerder binnen de Europese Unie als voedingsmiddel zijn verkocht. Omdat voedselveiligheid voor de Europese consument van groot belang is, mogen die novel foods alleen na goedkeuring op de Europese markt worden gebracht. Maar welke regels gelden er eigenlijk voor dit soort nieuwe producten? 

De regels

Sinds 1 januari 2018 is op Europees niveau een nieuwe Verordening van kracht: de Novel Foods Verordening. Doel is onder meer betere voorwaarden voor levensmiddelenexploitanten om eenvoudiger nieuwe en innovatieve levensmiddelen op de markt te brengen. Maar zoals gezegd, een hoog niveau van voedselveiligheid en bescherming van de Europese consument zijn ook van groot belang en vormen de basis van de Novel Foods Verordening. De nieuwe Verordening vervangt de oude Verordening over nieuwe levensmiddelen en omvat een aantal belangrijke wijzigingen. Zo is een belangrijke wijziging dat er een centraal systeem is voor goedkeuring, dat ten opzichte van de oude toelatingsprocedure simpeler en sneller is. Goedkeuring wordt voor de gehele Europese Unie via de Europese Commissie aangevraagd en wordt dus niet meer op nationaal niveau. 

Uit de Novel Foods Verordening volgt dat de Europese Commissie een zogenaamde Unielijst opstelt van nieuwe levensmiddelen die binnen de Europese Unie in de handel mogen worden gebracht. Die lijst wordt van tijd tot tijd door de Commissie bijgewerkt. Op die lijst staan niet alleen de goedgekeurde levensmiddelen opgesomd, maar worden ook gebruikersvoorwaarden en voorschriften voor op de etiketten van deze producten genoemd. Zo moet in het geval van uv-behandelde champignons onder andere op het etiket worden vermeld dat het gaat om “uv-behandelde champignons” en “een gecontroleerde lichtbehandeling werd gebruikt om het gehalte aan vitamine D te verhogen”. Dit alles om geen verwarring te laten bestaan bij de consument met welk product hij te maken heeft.

Toezichthouder en sancties

In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit toezicht op naleving van regels. Als een nieuwe voedingsmiddel op de markt wordt gebracht zonder toestemming dan kan daartegen worden opgetreden. De NVWA kan verschillende maatregelen nemen, waaronder het terugroepen van de producten uit de handel.

Is dat alles? 

Uit de Novel FoodsVerordening en Unielijst volgen dus specifieke eisen waaraan deze nieuwe voedingsmiddelen moeten voldoen. Maar daarmee zijn we er nog niet! Zo gelden bijvoorbeeld ook algemene vereisten voor etiketten van levensmiddelen, zoals verplichte vermeldingen over herkomst,  inhoud en voedingswaarde. Als uitgangspunt geldt dat die informatie in de taal van het land waar het product op de markt wordt gebracht moet worden vermeld.

Ook kunnen gezondheidsclaims en voedingsclaims een rol spelen. Een gezondheidsclaim is een claim die stelt, de indruk wekt of impliceert dat er een verband bestaat tussen een levensmiddel (of een bestanddeel daarvan) en de gezondheidsclaim. Novel foods vormen bij uitstek een categorie producten waarop men deze claims wil maken. Juist de gezondheidsbevorderende effecten maken chiazaad en gojibessen zo aantrekkelijk! Een gezondheidsclaim mag alleen worden gebruikt als deze wetenschappelijk is onderbouwd, begrijpelijk is voor de consument en goedgekeurd door de Europese toezichthoudende autoriteit EFSA. 

Advies over novel foods?

Kortom, het op de markt brengen van nieuwe levensmiddelen is aan de nodige regels gebonden. Bent u actief op het gebied van import, ontwikkeling of productie vannovel foods, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Wij adviseren u graag over de vereiste goedkeuringen en denken graag met u mee over het op het op de markt brengen van nieuwe levensmiddelen.

Pascale Kos, advocaat IE en reclamerecht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.