Procederen in China: Het kán.

Een van de meest volhardende mythes over zakendoen in China is dat het weinig zin heeft om in China naar de rechter te stappen bij een conflict. “De rechter beslist toch altijd in het voordeel van de Chinezen, dus waarom zou ik nog de moeite doen” is een veel gehoorde opmerking. Maar hoewel dit jaren geleden misschien nog een waarheid was, is de realiteit anno 2017 toch iets genuanceerder.

Hervormingen

Een van de kernpunten van de huidige Chinese regering is  de ontwikkeling van de Chinese rechtsstaat. Om dit te bereiken zijn er de afgelopen jaren verschillende hervormingen doorgevoerd in het Chinese rechtssysteem om zo professionaliteit, onafhankelijkheid en transparantie te bevorderen.  Een kanttekening die hierbij gemaakt moet worden is dat versterking van de macht van de centrale overheid nog een veel belangrijker speerpunt is: de rechtspraak blijft ondergeschikt aan het partijbelang.

De hervormingen van de rechtsspraak hebben dus aan één kant inderdaad het doel om een betere en transparanter rechtsstaat te creëren, aangezien dit noodzakelijk om de economie en maatschappij beter te laten functioneren. Maar aan de andere kant is het doel ook om de macht van de centrale overheid te kunnen vergroten, het lokale partijkader in de pas te laten lopen, en meer maatschappelijke controle uit te oefenen.  In de praktijk betekent dit dat de regering zal een sterke invloed blijven uitoefenen op politiek gevoelige zaken.

Meer Rechtszaken

Desalniettemin zijn de hervormingen duidelijk zichtbaar geworden de afgelopen jaren. Meer en meer Chinese burgers en bedrijven maken niet alleen de stap naar de rechtbank, maar ze winnen ook zaken. Zelfs als de tegenpartij een overheidsinstantie is. Het aantal zaken van burgers tegen de overheid om kwesties als verkeersboetes en besluiten over vergunningen aan te vechten is de afgelopen jaren verdubbeld.  Alle overheidsinstellingen hebben nu dan ook opdracht gekregen om te zorgen dat ze voldoende juristen in dienst hebben, niet alleen om te kunnen reageren op het toegenomen aantal rechtszaken, maar ook om te zorgen dat de overheid zichzelf meer aan de wet aan gaat houden. 

Ook als het gaat om commerciële geschillen is de rechtspraak duidelijk transparanter en eerlijker geworden. Ook op dat gebied is het aantal rechtszaken explosief gegroeid. Volgens een artikel in Economist vorige maand zijn alleen op het gebied van intellectueel eigendom het afgelopen jaar 152,000 zaken voor de rechter gekomen, een vertienvoudiging sinds 2008.

Illustratief is dat in zaken aangespannen door buitenlandse bedrijven het buitenlandse bedrijf in 74% van de gevallen wint.

De juiste voorbereiding

Als Nederlandse ondernemer een rechtszaak winnen in China is, anno 2017, dus zeker wel mogelijk. Wel van belang blijft een goede voorbereiding. Dit betekent weten met wie je zakendoet, een goed contract in het Chinees, en adequate bescherming van intellectueel eigendom. Voorkomen is tenslotte beter dan genezen.

Erik van der Molen, adviseur Asia Practice

Dit blog verscheen eerder in aangepaste vorm op http://www.china2025.nl

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.