Regeling fosfaatreductieplan 2017 bekend gemaakt

Op 17 februari 2017 is de Regeling fosfaatreductieplan 2017 bekend gemaakt. Deze regeling stimuleert (met name) melk-producerende bedrijven om het aantal stuks rundvee terug te brengen. Op deze manier moet in 2017 een reductie van 4 miljoen kilogram fosfaatproductie worden behaald.

De Regeling fosfaatreductieplan 2017 (de regeling) geeft uitvoering aan een van de drie maatregelen uit het maatregelenpakket fosfaatreductie 2017. De andere maatregelen zien op het voerspoor en het beëindigen van melkveehouderijbedrijven.

Met het maatregelenpakket wordt beoogd om de fosfaatproductie in Nederland voor het einde van 2017 terug te brengen tot het niveau dat als voorwaarde is verbonden aan de derogatiebeschikking Nitraatrichtlijn (fosfaatproductieplafond).

Toepassingsbereik

De regeling is van toepassing op alle melk-producerende bedrijven en op niet melk-producerende bedrijven. Een melk-producerend bedrijf is in het kader van de regeling een bedrijf dat koemelk produceert bestemd voor consumptie en verwerking en deze melk aflevert aan een zuivelbedrijf.

Een niet melk-producerend bedrijf valt alleen onder de regeling als het meer dan 5 stuks vrouwelijk rundvee houdt en wanneer er na 15 december 2016 meer dan twee runderen zijn aangevoerd.

De regeling is niet van toepassing op vleeskalverhouders. Een vleeskalverhouder is in het kader van de regeling een houder die runderen jonger dan een jaar houdt en deze runderen alleen afvoert voor de slacht.

Kern van de regeling: hoge geldsom, solidariteits-geldsom en bonus-geldsom

De kern van de regeling is duidelijk. Als in een maand gemiddeld teveel runderen worden gehouden, moet een houder een hoge geldsom of een solidariteits-geldsom betalen. Als in een maand gemiddeld minder runderen worden gehouden dan dat op grond van de regeling nodig is, krijgt de houder een bonus-geldsom. In de regeling wordt een onderscheid gemaakt tussen houders van melkvee en houders van overige runderen. Ook geldt een andere regeling voor grondgebonden bedrijven.

Om te bepalen of in een maand gemiddeld teveel runderen worden gehouden, zijn het zogenaamde referentieaantal en doelstellingsaantal van belang.

Het referentieaantal is het “aantal runderen van de houder dat op 2 juli 2015 in het I&R-systeem is geregistreerd verminderd met 4%, behoudens het bepaalde in artikel 7 en 9, zesde lid”. Deze vermindering van 4% geldt niet voor grondgebonden bedrijven, zoals bedoeld in de regeling.

Het doelstellingsaantal is het “aantal runderen dat overeenkomt met het aantal runderen van de houder dat op 1 oktober 2016 in het I&R-systeem is geregistreerd verminderd met het krachtens artikel 3 toe te passen verminderingspercentage, met dien verstande dat het doelstellingsaantal nooit lager is dan het referentieaantal”.

Deze verminderingspercentages zijn per periode, zoals bedoeld in de regeling, vastgesteld:

  • 5% voor elke maand in periode 1 (maart en april 2017);
  • 10% voor elke maand in periode 2 (mei en juni 2017);
  • ten hoogste 20% voor elke maand in periode 3 (juli en augustus 2017);
  • ten hoogste 40% voor elke maand in periode 4 (september en oktober 2017) en periode 5 (november en december 2017).

Een bedrijf hoeft (uiteindelijk) alleen te reduceren tot het referentieaantal. Een verdere reductie is op grond van de regeling niet noodzakelijk.

Regeling voor houders van melkvee 

Voor de houders van melkvee geldt op grond van de regeling samenvattend het volgende:

  • gemiddeld aantal runderen in een maand is hoger dan het doelstellingsaantal: de houder moet een hoge geldsom betalen;
  • gemiddeld aantal runderen in een maand is lager dan het doelstellingsaantal , maar hoger dan het referentieaantal: de houder moet een solidariteits-geldsom betalen;
  • gemiddeld aantal runderen in een maand is lager dan het referentieaantal: de houder ontvangt een bonus-geldsom.

Een geldsom wordt over elke maand op de volgende manier door de minister opgelegd:

  • maart 2017: geen geldsom (maart 2017 wordt gezien in samenhang met april 2017);
  • april 2017: (gemiddeld aantal runderen in april 2017 verminderd met het referentieaantal) vermenigvuldigd met 480 euro (hoge geldsom) of 112 euro (solidariteitsgeldsom);
  • mei tot en met december 2017: (gemiddeld aantal runderen in de desbetreffende maand verminderd met het referentieaantal) vermenigvuldigd met 240 euro (hoge geldsom) of 56 euro (solidariteitsgeldsom).

Als in de tweede maand van een periode het gemiddeld aantal runderen gelijk is aan of lager is dan (1) het doelstellingsaantal voor die maand respectievelijk (2) het referentieaantal, dan hoeft over de eerste maand van die periode geen (1) hoge geldsom respectievelijk (2) solidariteits-geldsom betaald te worden. Dit geldt alleen voor periode 2 tot en met periode 5 (dus niet voor periode 1). Als een hoge geldsom betaald moet worden, hoeft geen solidariteits-geldsom betaald te worden.

Als het gemiddeld aantal runderen in een maand lager is dan het referentieaantal, dan hoeft geen geldsom betaald te worden. In dat geval kan de houder van melkvee een bonus-geldsom ontvangen.

Een bonus-geldsom wordt over elke maand op de volgende manier door de minister toegekend:

  • maart 2017: geen bonus-geldsom (maart 2017 wordt gezien in samenhang met april 2017);
  • april 2017: (het referentieaantal verminderd met het gemiddeld aantal runderen in april 2017) vermenigvuldigd met 120 euro;
  • mei tot en met december 2017: (het referentieaantal verminderd met het gemiddeld aantal runderen in desbetreffende maand) vermenigvuldigd met 60 euro in de perioden 2 en 3 en vermenigvuldigd met 150 euro in de perioden 4 en 5.

Een bonus wordt toegekend voor elke GVE onder het referentieaantal tot een maximum van 10% daling ten opzichte van het referentieaantal.

Regeling voor houders van overige runderen

Voor de houders van overige runderen geldt een andere regeling. Daarvoor geldt dat de minister over elke periode op de volgende manier een geldsom oplegt:

  • (het gemiddeld aantal runderen in de tweede maand van de desbetreffende periode verminderd met het aantal runderen dat op 15 december 2016 werd gehouden) vermenigvuldigd met 480 euro.

Als een houder op iedere dag van een periode maximaal vijf runderen houdt, dan geldt de regeling niet. Ook geldt de regeling niet als er na 15 december 2016 maximaal twee runderen zijn aangevoerd.

Speciale regelingen

In de regeling zijn speciale regelingen opgenomen voor in- en uitscharing, bedrijfsovername, ‘knelgevallen’ voor de datum 2 juli 2015 en ‘knelgevallen’ voor de datum van 15 december 2016. Als houders van runderen van zo’n speciale regeling gebruik willen maken, moeten zij daarvoor een verzoek indienen. Voor de bedrijfsovername en knelgevallen geldt dat daarvoor uiterlijk op 1 april 2017 een verzoek moet zijn ingediend.

Grondslag voor de regeling

De regeling is gebaseerd op artikel 13 van de Landbouwwet. Volgens Staatssecretaris Van Dam is dit een geschikte wettelijke grondslag, omdat met de regeling sprake is van een maatregel die de voortbrenging en afzet moet bevorderen. Het lange termijndoel van het maatregelenpakket fosfaatreductie 2017, waar de regeling een belangrijk onderdeel van uitmaakt, is om de derogatie voor Nederland te behouden en dus te bereiken dat Nederlandse melkveehouders melk mogen (blijven) produceren.

Bij deze grondslag kunnen juridische kanttekeningen worden gemaakt. Wilt u daarover meer weten? Leest u dan eens het artikel dat ik daarover eerder schreef.

Juridische mogelijkheden

Veel houders van runderen hebben bezwaren tegen het fosfaatreductieplan, omdat het ingrijpende gevolgen heeft voor hun bedrijf. De bezwaren houden vaak verband met het fosfaatrecht dat gelet op de peildatum van 2 juli 2015 waarschijnlijk voor hun bedrijf zal worden vastgesteld.

Samen met mijn collega’s heb ik onderzocht welke juridische mogelijkheden er zijn in het kader van het fosfaatreductieplan. Als u daarover graag meer informatie wilt ontvangen, dan kunt u daarvoor een e-mail sturen naar fd@kneppelhout.nl.

Franca Damen, advocaat agrarisch recht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.