Tranen van Mr Miljonair zijn niet onrechtmatig

Op de Quote van december 2012 stond een foto van een huilende “Mr Miljonair” ter aankondiging van het artikel in het blad “De Bonte bluf van mr. Miljonair”. Bij het artikel staat een paginagrote foto van de ontwikkelaar van de Miljonair Fair (nu heet dat de “Masters of LXRY”), een beurs voor het luxe segment. Op de volgende pagina bij het artikel staat diezelfde foto, maar is dan bewerkt tot een droevig gezicht met tranen op de wangen. Een soort “Jantje lacht, Jantje huilt”. In het artikel wordt onder meer vermeld: “[geïntimeerde] poetste zorgvuldig aan een glanzend imago van succesvol media-ondernemer. En ook bij de opening van zijn rijkenbeurs zal hij weer doen alsof de wereld aan zijn voeten ligt. Maar achter de schermen blijkt dat zijn bedrijf hem door de vingers is geglipt. Wat rest is één procent van de aandelen en een berg schulden. Quote schetst een portret van een zonnekoning in barre tijden.” Vervolgens zijn een aantal artikelen op Quotenet verschenen over mr Miljonair en over (het faillissement van) de onderneming GMG, waarvan hij de oprichter was. Daarbij werd steeds de droevige en betraande foto getoond.

De rechtbank en het Hof oordelen dat vrijheid van meningsuiting, gewaarborgd in artikel 10 EVRM, slechts kan worden beperkt als dit bij wet is voorzien en als het noodzakelijk is in een democratische samenleving, bijvoorbeeld om de goede naam en rechten van anderen te beschermen. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn als de uitingen gedaan in Quote onrechtmatig zijn tegenover Mr Miljonair. Om dat te beoordelen moeten de belangen van beide partijen tegen elkaar worden afgewogen. Het belang van Quote is daarbij dat journalisten zich in het openbaar kritisch, informerend, opiniërend en waarschuwend moet kunnen uitlaten over misstanden die de samenleving raken, en het belang van Mr Miljonair is dat zijn persoon en/of zijn onderneming niet lichtvaardig worden blootgesteld aan verdachtmakingen en dat zijn privacy niet onnodig wordt geschonden. Zoals vaak het geval bij dergelijke afwegingen, spelen de omstandigheden van het geval daarbij een grote rol en één van die omstandigheden is hier dat de publicatie in Quote steun vond in de feiten. Daarbij komt ook dat Mr Miljonair een “public figure” is die zich om die reden meer publiciteit moet laten welgevallen dan een willekeurige andere persoon en ook het recht van wederhoor is toegepast. De rechtbank verklaarde echter voor recht dat het artikel en de bewerkte foto onrechtmatig waren.  

Mr Miljonair vond dat sprake was van een hetze tegen zijn persoon en onderneming. Op 29 november 2016 oordeelde het Hof Amsterdam dat de gepubliceerde artikelen geen onderdeel zijn van een hetze en dat de publicaties een maatschappelijk doel dienen (Mr Miljonair was ten tijde van het verschijnen van het artikel immers actief als ondernemer en voor het publiek is het om die reden van belang om informatie te hebben over de financiële situatie van zijn onderneming en zijn rol daarbij); het Hof oordeelt dat de het plaatsen van de foto’s daarom niet onrechtmatig is. Daarbij is het voor het Hof doorslaggevend dat geen verweer is gevoerd over waarom hij in zijn eer en goede naam zou zijn aangetast, nu de wijze waarop de foto is bewerkt nog niet maakt dat aantasting is van eer en goede naam. Zelfs voor een vluchtige lezer van Quotenet ontstaat niet de indruk dat het een originele foto betreft omdat het niet aannemelijk is dat een zakenman met tranen zou poseren voor een foto. Alhoewel het Hof ook meende dat de twitterberichten van de hoofdredacteur van Quote om aandacht op het artikel te vestigen ietwat overdreven waren, betekent dat nog niet dat sprake is van een hetze tegenover Mr Miljonair. De rechtbank oordeelde al dat mede gelet op de door Quote gehanteerde stijl, het soort maandblad dat Quote is en het publiek waartoe het zich richt, het Quote vrij staat zich te bedienen van een enigszins spottende en overdreven stijl; het Hof bevestigt dat ook dit element niet kan leiden tot onrechtmatigheid van de publicaties van de huilende foto.

Hoewel het bewerken van foto’s van personen dus grenzen kent die bij overschrijding leiden tot onrechtmatigheid, is daarvan in dit geval op zichzelf genomen geen sprake. Het hangt echter altijd af van de specifieke omstandigheden, en ook van de rechten van de auteursrechthebbende op die foto’s. Wees dus voorzichtig met het bewerken van foto’s en als u denkt met een bewerking in grijs gebied te manoeuvreren, kan het geen kwaad dat op voorhand even te laten checken. Voor u het weet bent u ruim vier jaar verder in procedures… Het wachten is nu op een nieuw artikel op Quotenet met – waarschijnlijk – een huilende foto…

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.