Verjaringstermijn inning pacht-penningen en goedkeuring pachtovereenkomst door grondkamer

In een recent arrest van de pachtkamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is nog eens benadrukt hoe zeer je op je hoede moet zijn bij het incasseren van geldvorderingen. Beter te vroeg dan te laat of better safe than sorry, ook bij het innen van pachtpenningen zijn deze wijsheden net zo toepasselijk als in het normale leven.

Wat was er gebeurd?

Casus: De verpachter en pachter zijn broer en zus. Met ingang van 1 november 1995 werd een aantal percelen aan de zus verpacht. De pachtprijs bedroeg EUR 2.316,84 per jaar te betalen voor of op 1 november van het betreffende jaar, waaronder 1995. Deze pachtovereenkomst is op 6 november 2015 door de Grondkamer Noord gewijzigd goedgekeurd. Na het overlijden van hun moeder hebben broer en zus op 9 februari 2009 een nieuwe pachtovereenkomst gesloten ter zake van dezelfde percelen die wegens ruilverkaveling zijn vernummerd. Deze laatste pachtovereenkomst is goedgekeurd door de grondkamer op 6 december 2010. In de procedure wordt onder meer achterstallige pacht gevorderd over de periode 1 november 2008 – 8 februari 2009.

Oordeel pachthof

Het pachthof oordeelt over die achterstallige pacht als volgt. Het gaat in deze om jaarlijkse pachtbetaling waarop artikel 3:308 BW van toepassing is. Dit artikel bepaalt dat rechtsvorderingen tot betaling van periodieke vorderingen, waaronder pachten, verjaren door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waarop de vordering opeisbaar is geworden. Voor de aanvang van de verjaring moet dus aansluiting worden gezocht bij de opeisbaarheid van de pachtsom. Opeisbaar worden pachtpenningen conform de regels van art. 6:38 en 6:39 BW uiterlijk op de afgesproken datum van de periodieke betaling. Op grond van de pachtovereenkomst van 1995 diende de pachter de pacht jaarlijks te voldoen voor of op 1 november van dat jaar. De gevorderde achterstallige pacht ziet op de periode1 november 2008 – 8 februari 2009 en daarmee opeisbaar was uiterlijk 1 november 2009. De verjaring was daarmee op 1 november 2014 voltooid. Nu de inleidende dagvaarding dateert van 5 november 2014 (…) is de vordering verjaard.

Het pachthof overweegt vervolgens nog dat de verpachter pas na de goedkeuring door de pachtkamer een rechtsvordering toekwam (7:322 BW). Het pachthof overweegt daarover dat dit artikel niet de strekking heeft om iets af te doen aan het moment van verschuldigdheid van de pachtprijs maar alleen bedoeld is als een prikkel om de pachtovereenkomst ter goedkeuring aan de grondkamer in te zenden.

Het pachthof overweegt daarnaast dat de pachtpenningen wel verschuldigd en opeisbaar zijn, maar dat de vordering in rechte nog niet opvorderbaar is. Bovendien heeft bij pachtovereenkomsten (ook) de verpachter het in de hand om tijdig goedkeuring te verzoeken van de pachtovereenkomst waardoor hij in rechte achterstallige pacht kan vorderen en aldus kan voorkomen dat de vordering verjaart. Ook daarin vindt het pachthof de rechtvaardiging om niet aan te sluiten bij het moment waarop de verpachter in rechte de achterstallige pacht kan vorderen. In een dergelijk geval kan de verpachter tot in lengte van jaren achterstallige pacht vorderen, hetgeen in strijd is met de ratio van de verjaringstermijn van periodieke vordering. Daarnaast zou op die manier het karakter van de sanctie (besloten in art. 7:322 BW) in dat geval aanzienlijk worden ondergraven.

Samenvattend

Zodra een pachtovereenkomst tot stand is gekomen begint ten aanzien van de pachtpenningen een verjaringstermijn te lopen van vijf jaren Binnen deze 5 jaren dient de verjaring van de rechtsvordering gestuit te worden. Daaraan doet niet af dat eventueel geen toestemming van de grondkamer is verleend. Als verpachter kun je dus maar beter zo snel mogelijk goedkeuring van de grondkamer voor de pacht-overeenkomst verzoeken, waarmee ook de vordering in rechte opeisbaar wordt.

Robbert van Opstal, Advocaat Agrarisch Recht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.