Werkgevers op de kerstborrels opgelet!

De feestdagen zijn in zicht en dus vallen ook langzaamaan de uitnodigingen voor de nodige bedrijfsuitjes en kantoorborrels op de deurmat. Vrijwel ieder kantoor zal in de komende weken wel een kerstborrel of een groots kerstfeest organiseren waar ongetwijfeld ook een glaasje geheven zal worden. Maar wat wellicht minder voor de hand liggend is, is dat er allerlei risico’s voor de werkgever kleven aan zo’n gezellige festijn.

Nu is werkgeversaansprakelijkheid voor ongevallen op de werkvloer inmiddels een bekend fenomeen, maar hoe zit het als een werknemer tijdens de jaarlijkse kerstborrel net een glaasje teveel op heeft, en schade veroorzaakt (aan een derde)? In hoeverre kan de werkgever aansprakelijk worden gehouden in een dergelijke situatie?

Uit de praktijk

Een mooi voorbeeld van een bedrijfsfeest waar het volledig mis ging, is te vinden in uitspraken van de Hoge Raad. De werkgever had een bedrijfsuitje georganiseerd, waaraan een groot deel van het personeel samen met hun partners deelnam. Tijdens dit uitje hebben enkele werknemers, uit baldadigheid lampolie op een barbecuerooster gegooid, waardoor het restaurantgedeelte van het partycentrum volledig is afgebrand. De vraag was natuurlijk, is de werkgever aansprakelijk door dit baldadige gedrag van haar werknemers?

In eerste instantie werd er geen werkgeversaansprakelijkheid aangenomen. Volgens de rechtbank ontbrak er een functioneel verband. Maar in hoger beroep oordeelde het Hof anders. Vast stond dat de betrokken werknemers – in aanwezigheid van de werkgever die aan hetzelfde tafeltje zat – elkaar hebben zitten opjuinen. Niet geheel onbelangrijk was ook het feit dat de werknemers meer dan gemiddeld alcoholhoudende drank hadden genuttigd en als gevolg hiervan behoorlijk luidruchtig en opgefokt waren. Het Hof nam het de werkgever kwalijk dat hij de onbesuisde daad niet had verhinderd en achtte voldoende functioneel verband in de zin van de wet aanwezig.

De Hoge Raad bevestigde het oordeel van het hof en vond dat de werkgever, gezien de omstandigheden van het geval, formeel en materieel bevoegd was de zeggenschap uit te oefenen en iets had moeten zeggen over de desbetreffende gedragingen van zijn werknemers om schade te voorkomen.

Welke omstandigheden spelen nu een rol?

Werkgeversaansprakelijkheid vindt haar basis in verschillende artikelen in de wet. In het specifieke geval dat een werknemer schade toebrengt aan een derde, kan onder omstandigheden een werkgever ook voor die schade aansprakelijk worden gesteld. Een voorbeeld van een omstandigheid is dat het gaat om een door de werkgever georganiseerd, gefaciliteerd en betaald feest, waarbij de werknemers slechts aanwezig zijn uitsluitend omdat zij werknemers zijn.

Ook speelt het een rol dat de groep als een zekere eenheid (het bedrijf) naar buiten treedt en door derden ook als zodanig mogen worden beschouwd.

Wat bovendien van belang is, is dat een dergelijk feest kan worden geacht onder andere in het belang te zijn van de saamhorigheid in het bedrijf en de motivatie van de daar werkzame personen. Dat kan voor sociale druk zorgen voor de werknemers om aanwezig te zijn en mee te doen met de gezelligheid. Zoals eerder genoemd, speelt ook de zekere zeggenschap, die de werkgever had over de werknemers tijdens het bedrijfsfeest, een belangrijke rol. En tot slot is de omstandigheid dat er niet is gebleken dat de werkgever op enige wijze heeft geprobeerd te voorkomen dat er schade ontstaat, een omstandigheid die de aansprakelijkheid kan vaststellen.

Onbelangrijk is het feit of het gebeurde binnen of buiten werktijd plaatsvond en op een andere plaats dan waar de werknemers hun werkzaamheden normaal verrichten. En ook onbelangrijk was dat het gedrag geen verband hield met de bedrijfsuitoefening van de werkgever. Ook maakt het niet uit dat geen gebruik werd gemaakt van zaken of middelen die aan de werknemers uit hoofde van de vervulling van hun taak ter beschikking waren gesteld. Wat uiteindelijk telt, is de vraag of er voldoende functionele samenhang is tussen de door de werknemer gemaakte fout en de dienstbetrekking waarin de werknemer tot zijn werkgever stond.

Conclusie

Werkgeversaansprakelijkheid ten aanzien van bedrijfsuitjes en borrels is afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval. Het staat vast dat er op de werkgever een verregaande zorgplicht rust. Dus voordat u de bar opengooit en het glas heft op een mooi jaar dat er komen gaat, is het wellicht verstandig om in het achterhoofd te houden dat een ongeluk in een klein hoekje zit. Wellicht is het handig om maatregelen te nemen om eventuele aansprakelijkheidsgevallen zoveel mogelijk te voorzien en te voorkomen. Hierbij kan simpelweg gedacht worden aan bijvoorbeeld het waarschuwen van de medewerkers op de gevaren van alcohol, het aanstellen van toezichthouders die een oogje op het zeil houden en indien nodig medewerkers aanspreken, of een helder alcoholbeleid invoeren waarin duidelijke regels worden besproken. Het nieuwe jaar ingaan met een schadeclaim in het verschiet, zou het toch iets minder feestelijk maken.

Hülya Avsar, juridisch medewerker Arbeidsrecht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.