Wet aanpassing geschillenregeling en verduidelijking ontvankelijkheidseisen enquêteprocedure

Op 22 augustus 2019 is het ontwerpvoorstel voor de ”Wet aanpassing geschillenregeling en verduidelijking ontvankelijkheidseisen enquêteprocedure” vrijgegeven voor internetconsultatie. Dit ontwerpvoorstel beoogt de effectiviteit van de geschillenregeling (zie onder “huidige regelingen” voor een korte uitleg van deze procedure) te verbeteren door de gronden waarop de vorderingen van de geschillenregeling kunnen worden toegewezen te verruimen. Ook beoogt het ontwerpvoorstel enkele procedurele aspecten aan te passen. Een kortere doorlooptijd van geschillenregelingprocedures wordt bewerkstelligd door de introductie van een vereenvoudigde geschillenregelingprocedure. In het ontwerpvoorstel is geprobeerd een balans te vinden tussen de versnelling van de geschillenregelingprocedure en het inrichten van een procedure die met voldoende zekerheden en waarborgen is omkleed. De huidige geschillenregeling wordt in de praktijk als een te langdurig proces gezien, waarbij de lat voor de toewijzing erg hoog ligt. De vraag is of dit beeld met het ontwerpvoorstel kan worden omgedraaid.

Huidige regelingen

In het huidige recht beschrijft afdeling 1 van titel 8 van Boek 2 BW de geschillenregelingprocedure en afdeling 2 van deze titel de enquêteprocedure. De geschillenregeling is ingevoerd om geschillen tussen aandeelhouders met behulp van een door de rechter bevolen overdracht van aandelen te beëindigen. De regeling bestaat uit vier procedures waarmee de rechter in een permanente voorziening kan voorzien indien een geschil tussen aandeelhouders niet minnelijk kan worden opgelost: de uitstotingsprocedure (art. 2:336 BW), de procedure tot overdracht van stemrecht (art. 2:342 BW), de uittredingsprocedure (art. 2:343 BW) en de verzoekschriftprocedure tot het vaststellen van de prijs van het aandeel (art. 2:343c BW). Via de enquêteprocedure kan de Ondernemingskamer op verzoek van een belanghebbende bij een rechtspersoon ingrijpen met het oog op sanering en herstel van de gezonde verhoudingen.

Verruiming gronden voor uitstoting en uittreding

In de huidige praktijk worden vorderingen tot uitstoting en uittreding relatief vaak afgewezen. Voor uitstoting is vereist dat de gedraging is verricht in de hoedanigheid van aandeelhouder. Het ontwerpvoorstel regelt dat ook gedrag van een aandeelhouder in een andere hoedanigheid (zoals die van bestuurder) door de rechter kan worden meegenomen in zijn belangenafweging. Voor uitstoting wordt van belang of het gedrag van de aandeelhouder het belang van de vennootschap zodanig schaadt dat het handhaven van de aandeelhouder redelijkerwijs niet langer kan worden geduld. Voor uittreding wordt het criterium vereenvoudigd met de gedragsnorm van redelijkheid en billijkheid. Een vordering tot uittreding kan worden ingesteld tegen één of meer medeaandeelhouders, die zich zodanig in strijd gedragen met hetgeen door redelijkheid en billijkheid wordt gevorderd dat het voortduren van het aandeelhouderschap van de aandeelhouder in redelijkheid niet meer van hem kan worden gevergd. Het ontwerpvoorstel regelt dat een dergelijke vordering van een aandeelhouder niet kan worden toegewezen indien de vennootschap of een medeaandeelhouder een onherroepelijk, onvoorwaardelijk en redelijk bod tot overname van zijn aandelen heeft gedaan dat met voldoende waarborgen is omkleed. Met een redelijk bod wordt een aanbod bedoeld, tegen de prijs die de aandeelhouder redelijkerwijs zou hebben ontvangen als hij de uittredingsprocedure zou hebben doorgezet.

Vereenvoudigde geschillenregelingprocedure

Met het ontwerpvoorstel wordt een vereenvoudigde geschillenregelingprocedure bij de Ondernemingskamer voorgesteld die leidt tot een definitieve aandelenoverdracht (nieuw art. 2:356a BW). Lid 1 van dit artikel bepaalt dat de huidige bepalingen van de geschillenregeling hierbij van overeenkomstige toepassing zijn. De vereenvoudigde geschillenregelingprocedure kan worden gestart nadat de Ondernemingskamer een oordeel over wanbeleid of onjuist beleid heeft uitgesproken. Op grond van lid 2 van dit artikel is de Ondernemingskamer ook bevoegd te oordelen over de met uitstotings- of uittredingsvordering samenhangende vorderingen door of tegen de vennootschap. Lid 3 bepaalt dat tegen een dergelijke uitspraak van de Ondernemingskamer uitsluitend beroep in cassatie open staat. Hierdoor wordt een snelle afronding van de procedure zoveel mogelijk gewaarborgd. Op grond van art. 2:336 lid 3 BW blijft de rechtbank in eerste aanleg bevoegd te oordelen in de gevallen waar geen enquêteprocedure is gestart.

Verduidelijking toegangseisen enquêteprocedure

Aan art. 2:346 lid 1 BW wordt met het ontwerpvoorstel een nieuw onderdeel d toegevoegd. Met dit onderdeel wordt een aparte ontvankelijkheidseis voor de toegang tot de enquêteprocedure in het leven geroepen voor certificaathouders en aandeelhouders (hierna: kapitaalverschaffers) van beursgenoteerde vennootschappen met een geplaatst kapitaal lager dan € 22,5 miljoen. Deze ontvankelijkheidseis zorgt ervoor dat kapitaalverschaffers die tenminste 1% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen of die ten minste een beurswaarde van € 20 miljoen vertegenwoordigen, om een enquête kunnen verzoeken. Het doel van deze toevoeging is dat de toegang tot de Ondernemingskamer niet kan worden beperkt. Voor kapitaalverschaffers van beursvennootschappen met een geplaatst kapitaal van meer dan € 22,5 miljoen blijven de huidige toegangseisen ongewijzigd.

Slotopmerkingen

Tot en met 22 november 2019 staat de mogelijkheid tot het geven van een reactie open op www.internetconsultatie.nl. Door de versoepelde criteria voor toewijzing van vorderingen tot uitstoting en uittreding en een alternatieve rechtsingang bij de Ondernemingskamer worden de eerste stappen in de goede richting gezet. Met het ontwerpvoorstel lijkt een effectievere geschillenregeling dichterbij te komen, maar of het tot een daadwerkelijke wetswijziging en verbetering zal leiden, moet nog blijken.

 

 

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.