Zakendoen in China: Bescherming tegen oplichting

China biedt vele mogelijkheden voor Nederlandse ondernemers, maar voorzichtigheid is geboden. Hoewel het merendeel van de Chinese ondernemingen te goeder trouw is, gebeurt het nog steeds dat Nederlandse ondernemers in de val trappen van oplichters en fraudeurs. Vaak is men verblindt door de hoop op een geweldige order, maar helaas geldt ook in China dat als een deal te goed lijkt om waar te zijn, dat waarschijnlijk ook gewoon zo is. De oplossing ligt in voorzichtigheid en een goede voorbereiding.
(Download dit artikel als pdf hier)

Hieronder staan een aantal van de meest voorkomende oplichtingspraktijken waar buitenlandse bedrijven mee te maken krijgen in China.

  1. De spook-onderneming op internet.
    Veel bedrijven vinden tegenwoordig leveranciers in China via sites als Alibaba en MadeinChina, plaatsen een order en doen een aanbetaling, om er later achter te komen dat de producten niet worden geleverd of van een veel slechtere kwaliteit zijn dan beloofd, waarna natuurlijk niet meer wordt gereageerd op e-mails en telefoontjes. Het feit dat bedrijven op deze sites staan betekent niet dat er ook daadwerkelijk is gecheckt dat deze bedrijven ook daadwerkelijk bestaan en te goeder trouw zijn. Veel van deze malafide leveranciers zijn compleet verzonnen, met foto’s van producten en faciliteiten van andere bedrijven (met bijvoorbeeld een andere merknaam of logo erop gezet met een fotobewerkingsprogramma). Zodra ze een aantal slachtoffers hebben gemaakt zet men weer een nieuwe onderneming op om hetzelfde trucje te herhalen.
  2. Het  verzoek om diners, cadeaus of administratieve kosten te betalen.
    Een van de meeste voorkomende oplichtingspraktijken is als volgt: Een ondernemer wordt benaderd door een Chinese partij die een grote order wil plaatsen. Na wat mailcontact besluit de ondernemer naar China te gaan om de deal af te ronden en wordt hartelijk ontvangen. Als de onderhandelingen bijna rond zijn komen de Chinezen met het verzoek om voor een bepaalde manager of overheidsfunctionaris een diner of een cadeau aan te bieden. De Chinese partij regelt alles, de ondernemer hoeft alleen maar de rekening te betalen; die dan soms wel meer dan 1000 EUR blijkt te zijn. Ondernemer gaat tenslotte naar huis met de belofte dat de contracten snel opgestuurd zullen worden, en hoort nooit meer wat. Een variant op deze praktijk is wanneer de buitenlandse ondernemer wordt gevraagd eerst een gedeelte voor te schieten voor de kosten van de internationale overboeking of een andere administratieve handeling.
  3. Het nieuwe bankrekeningnummer
    Een ander voorbeeld dat veel voorkomt is het gewijzigde bankrekeningnummer. Een ondernemer doet al regelmatig zaken met een Chinese partij, maar krijgt opeens het verzoek om het verschuldigde bedrag voor de volgende order naar een ander rekeningnummer over te maken. De ondernemer doet dit, en krijgt na een aantal weken een betalingsherinnering. Het Chinese bedrijf heeft het geld nooit ontvangen en claimt het verzoek nooit te hebben gestuurd. (In dit geval kan het dus overigens goed zijn dat inderdaad het Chinese bedrijf van niets wist en ze slachtoffer zijn geworden van bedrog door een werknemer of een derde)

Hoe uzelf te beschermen tegen bedrog
De oplossing is in feite simpel: zorg er altijd voor dat u weet of het bedrijf waarmee u zaken doet wel echt bestaat en of ze zich niet veel groter voordoen dan dat ze in werkelijkheid zijn.   Heeft het bedrijf geen eigen website maar is het alleen te vinden op sites als alibaba, vraagt het om betaling via paypal of andere alternatieve betalingswijzen,  staan er alleen mobiele nummers (die beginnen met 13, 14, 15 of 18) op de site, dan is voorzichtigheid sowieso geboden. Het eerste wat gedaan moet worden is vragen om een kopie van hun inschrijving in het Chinese bedrijfsregister, maar ook dat kan natuurlijk nagemaakt worden. Het beste is om door een professionele partij een kort achtergrondsonderzoek te laten uitvoeren. Dit kan snel gebeuren, hoeft niet veel te kosten enkan veel risico's weg nemen.  

Waar mogelijk is het natuurlijk aan te raden om China te bezoeken en persoonlijk kennis te maken met een leverancier en zijn fabriek te zien, of desnoods in China iemand in te huren die dit voor u kan doen. Dit geeft u niet alleen een betere indruk van zijn betrouwbaarheid, maar helpt ook om een persoonlijke relatie op te bouwen. Dat laatste, een persoonlijke relatie, zal in China absoluut bijdragen aan de voorkoming van kwaliteits-, leverings- of betalingsproblemen, en is eigenlijk de sleutel tot het succes.

Als u voor de eerste keer naar China gaat, investeer verder vooral in een goede tolk/begeleider, ook als uw Chinese gastheer al redelijk Engels spreekt. De tolk/begeleider kan de situatie en de mensen waarschijnlijk beter inschatten dan uzelf. Neem ook de tijd om uw tolk goed voor te bereiden en kennis te laten maken met uw bedrijf en uw wensen.  Tenslotte, ook al lijkt de leverancier na onderzoek te goeder trouw te zijn, zorg voor goede contracten die u kunnen beschermen en u kunnen helpen om achteraf uw gelijk te halen mochten er alsnog problemen ontstaan.  

Als u al het slachtoffer bent geworden
Als u het slachtoffer bent geworden van één van bovenstaande oplichtingspraktijken gebiedt de eerlijkheid ons te zeggen dat er waarschijnlijk niet veel tegen gedaan kan worden omdat de oplichters waarschijnlijk al gevlogen zijn en niet achterhaald kunnen worden. Maar hoe eerder u een advocaat en/ of de autoriteiten inschakelt, hoe groter de kans is dat er nog stappen ondernomen kunnen worden en in dit soort duidelijke fraudezaken zult u ook in China uw recht kunnen halen.

In ieder geval geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Mocht u twijfels hebben over de betrouwbaarheid van een potentiële zakenpartner, aarzel niet om contact op te nemen met een van onze teamleden voor een vrijblijvend advies: Erik van der Molen,  Joost Vrancken Peeters of Lin Li.

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.