Zakendoen in China: Wat u in ieder geval moet weten.

China is het land van de onbegrensde mogelijkheden en er zijn kansen te over voor het Nederlandse bedrijfsleven. Echter, er zijn vele bedreigingen die een anderzijds veelbelovende markt kunnen bederven. Zeker in China geldt, hoe beter de voorbereiding, hoe groter de kans op succes. Natuurlijk is kennis van de markt en kennis van de zakencultuur onontbeerlijk, maar ook een goede juridische voorbereiding is van groot belang voor succes in China.

Graag geven wij u een aantal juridische adviezen waarvan wij denken dat elk bedrijf dat zaken doet met China zich aan zou moeten houden: Weet met wie u zaken doet; Bescherm uw intellectueel eigendom; en Zorg voor goede contracten.

(Download hier dit artikel als PDF)

Weet met wie u zaken doet.
Onbetrouwbare bedrijven vind men overal ter wereld, en China is hierop geen uitzondering. Als een deal te mooi lijkt om waar zijn is dit meestal ook zo, ook in China. Voorzichtigheid is dus geboden. Het is altijd belangrijk om goed te weten wie uw potentiele zakenpartner eigenlijk is. Afhankelijk van het soort zaken dat u wilt doen  - inkoop, sourcing, distributie, technologische samenwerking of  een joint venture- , zijn er verschillende zaken waar aandacht aan besteed dient te worden.

Veel ondernemers komen in de problemen omdat ze leveranciers zoeken op internet, orders plaatsen en aanbetalingen doen zonder dat ze iets weten over het Chinese bedrijf. Vervolgens worden de goederen niet of niet goed geleverd, en vaak zal het zo goed als onmogelijk zijn om het frauduleuze bedrijf te vinden en geld terug te krijgen. Dus zorg er altijd voor dat u weet of het bedrijf waarmee u zaken doet eigenlijk wel echt is. Dat is goed te onderzoeken. Vraagt u zich verder bijvoorbeeld eens af of u zaken doet met een producent, of eigenlijk een handelaar die zich voordoet als producent?

Waar mogelijk is het natuurlijk aan te raden om China te bezoeken en persoonlijk kennis te maken met een leverancier en zijn fabriek te zien, of desnoods in China iemand in te huren die dit voor u kan doen. Dit geeft u niet alleen een betere indruk van zijn betrouwbaarheid, maar helpt ook om een persoonlijke relatie op te bouwen. Dat laatste, een persoonlijke relatie, zal in China absoluut bijdragen aan de voorkoming van kwaliteits-, leverings- of betalingsproblemen. Het is eigenlijk de sleutel tot het succes.

Als u een meer serieuze, langdurige samenwerking aangaat met een Chinees bedrijf worden dit soort vragen nog belangrijker. Hoe is hun financiële situatie, zijn ze wel eens in aanraking gekomen met justitie? Is de grond en de fabriek die de Chinese partij inbrengt in de Joint Venture eigenlijk wel hun eigendom? Deze vragen, en nog vele meer, dienen beantwoord te worden. Alle Joint Ventures beginnen met goede bedoelingen en vol vertrouwen, maar een niet gering aantal eindigt vroeger of later in mineur wanneer problemen boven water komen.

Soms worden uw Chinese zakenpartners zelf het slachtoffer van oplichting, bijvoorbeeld door hun eigen medewerkers. Een veel voorkomende fraude ontstaat wanneer medewerkers of buitenstaanders proberen om betalingen op een andere bankrekening dan normaal te laten binnenkomen. Als u een dergelijke vraag krijgt van een leverancier is voorzichtigheid geboden.

Het merendeel van de bedrijven in China zijn ter goeder trouw, maar constante oplettendheid blijft een absolute must bij het zakendoen in China.

Bescherm uw intellectueel eigendom.
Een belangrijke uitdaging voor buitenlandse bedrijven in China is het beschermen van intellectueel eigendom. Er doen vele verhalen de ronde over namaak in China, en inderdaad loopt ieder product -ongeacht of het om luxe goederen of industriële producten gaat- het risico om nagemaakt te worden.
Echter, sinds China lid is geworden van de World Trade Organization (WTO), is de wetgeving en de naleving daarvan op het gebied van Intellectueel Eigendom in China sterk verbeterd.

Onder bedrijven bestaat echter nog steeds een hardnekkig misverstand dat er niets tegen namaak te doen is. Dit komt niet in de laatste plaats doordat veel bedrijven juist in de problemen zijn geraakt omdat ze niet voldoende voorzorgsmaatregelen hebben getroffen en onvoldoende voorbereid de Chinese markt op zijn gegaan, waardoor actie achteraf vaak onmogelijk is geworden.

In tegendeel tot wat veel bedrijven denken, is het zeker mogelijk om maatregelen te treffen om diefstal van intellectueel eigendom te voorkomen. Ook is het mogelijk juridische en administratieve stappen te ondernemen tegen Chinese bedrijven die inbreuk maken op uw intellectueel eigendom, zolang u maar de juiste voorzorgsmaatregelen heeft getroffen:

  • Zorg altijd dat uw intellectueel eigendom zoals patenten, merkrechten en copyrights in China zijn geregistreerd.
  • Zorg voor goede contracten (zie ook hieronder). Vaak vind namaak of het lekken van informatie zijn oorsprong bij de directe partner: de producent of distributeur die u in China gebruikt. Als u goederen laat produceren of op andere wijze belangrijke technologische informatie deelt, zorg dan dat deze informatie beschermd is door middel van de juiste clausules (non-disclosure, non-competition, non-circumvention), zodat stappen kunnen worden ondernemen als de Chinese producent op welke wijze dan ook de informatie deelt of gebruikt voor andere doeleinden dan contractueel overeengekomen.
  • Hiernaast zijn er natuurlijk verschillende niet-juridische manieren om uw intellectueel eigendom te beschermen, die buiten het bestek van dit artikel vallen.

Simpel gezegd, als u er voor zorg draagt dat uw intellectueel eigendom op de juiste wijze is geregistreerd in China en uw contracten in orde zijn, zal dit vaak uw Chinese producent of partner er al van weerhouden om iets te proberen. Daarnaast maakt dit het makkelijker om in China via overheidsinstanties of de rechter uw gelijk te halen als er toch problemen ontstaan.

Zorg voor goede contracten.
Contracten worden in China anders gezien dan in Europa, en de nadruk in een zakelijke relatie ligt op het ontwikkelen van een wederzijdse vertrouwensrelatie. Onderhandelingen zullen dan ook vaak rustig verder gaan nadat de contracten zijn getekend. Een andere mythe over zakendoen in China is dan ook dat contracten niet belangrijk zouden zijn, en dat het bovendien onmogelijk is om uw gelijk te halen bij een Chinese rechter. Deze mythe dient ontkracht te worden. Contracten zijn ook in China wel degelijk belangrijk. Ten eerste is een contract noodzakelijk voor het geval er echte conflicten ontstaan, en ten tweede zal het merendeel van de Chinese rechters u wel degelijk uw gelijk gunnen als het contract duidelijk en geldend is.

Het is dus van belang een goede balans te vinden tussen de bescherming van uw belangen en het ontwikkelen van een langdurige vertrouwensrelatie met uw Chinese partner en voldoende aandacht te besteden aan een goed contract. Enkele overwegingen bij het aangaan van een contract met een Chinese partij:

  • Overweeg om het contract op te stellen met Chinees als officiële taal. Een contract in het Chinees maakt meer kans bij een Chinese rechter. Draag er hierbij wel zorg voor dat de vertaling wordt gemaakt door iemand die u vertrouwt. Als de Chinese partij de contracten opstelt, laat altijd de vertaling checken.
  • Hou de contracten zo bondig mogelijk.
  • Als u intellectueel eigendom of andere gevoelige informatie deelt, neem geheimhoudingsclausules op in het contract, zoals hierboven vermeld.
  • Bepaal duidelijk hoe, waar, en volgens welk recht conflicten dienen te worden opgelost.
  • Als er een langdurige overeenkomst wordt aangegaan, vergeet niet na te denken over een exit-strategie.

Het China Practice team van Kneppelhout & Korthals heeft jaren ervaring in het helpen en begeleiden van het Nederlands MKB bij het zakendoen met China. Wij helpen u graag om er voor te zorgen dat u optimaal voorbereid en met een minimum aan risico de Chinese markt betreedt.

Voor verdere vragen, aarzel niet om contact op te nemen met een van onze teamleden: Erik van der Molen , Joost Vrancken Peeters or Lin Li.

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.