Zuinige versoepeling GMO groenten en fruit

Bij een Regeling van 26 januari 2018 heeft de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de Regeling uitvoering GMO groenten en fruit (Regeling GMO G&F) en de Uitvoeringsregeling bijzondere Europese maatregelen inzake Russische boycot groenten en fruit (Uitvoeringsregeling) aangepast. De website gfactueel.nl meldt dat we te maken hebben met een versoepeling van de GMO-regels. Nadere bestudering van de doorgevoerde wijzigingen laat zien dat het om een wel heel zuinige versoepeling gaat.

Regeling van 26 januari 2018

De Regeling GMO G&F wordt op drie punten gewijzigd:

  1. verhoging van de ontheffing van de leveringsplicht;
  2. aanpassingen aan het nationaal kader voor milieuacties; en
  3. herstel verschrijving in de Uitvoeringsregeling bijzondere Europese maatregelen inzake Russische boycot groenten en fruit.

Ad 1 Verhoging van de ontheffing van de leveringsplicht

Telers die lid zijn van een GMO erkende producentenorganisatie (PO) zijn verplicht al hun producten door de PO te laten verkopen. Lidstaten kunnen PO’s op grond van 12 Vo 2017/891 toestaan de leden ontheffing te verlenen van de leverplicht. De ontheffing geldt slechts voor:

(i)          thuisverkoop aan consumenten;
(ii)         marginale verkoop; en
(iii)        verkoop van producten die niet tot het normale productassortiment van de PO behoren (rariteiten verkoop).

De ontheffing is bovendien aan  een maximum gebonden. Volgens artikel 25 lid 5 Regeling GMO G&F mag de marginale verkoop maximaal 5% van de totale productie van de PO bedragen. Daarnaast mag de totale ontheffing per teler op grond van artikel 12 lid 2 Vo 2017/891 niet meer bedragen dan 25% van de totale productie van de betreffende teler. De Regeling van 27 januari 2018 verhoogt dit percentage ten aanzien van “rariteitenverkoop” tot 40% indien het gaat om (a) telers die producten telen onder licentie van een andere PO, (b) waarvan de verkooprechten exclusief bij die andere PO liggen, en (c) die uitsluitend via die andere PO worden afgezet.  Aldus ziet de ontheffing van de leverplicht er als volgt uit:

In lijn met de soepelere eisen onder Vo 2017/892 wordt het percentage waarmee een milieu-investering moet bijdragen aan vermindering van gebruik van water en/of fossiele energie verlaagd van 25% naar 15%, respectievelijk van 10% naar 7%.

Ad 3. Herstel verschrijving Uitvoeringsregeling

In de Uitvoeringsregeling is ten onrechte niet de gehele maximum hoeveelheid, waarbinnen aanvragen voor het uit de markt nemen van appels en peren voor gratis verstrekkingen, overige bestemmingen, groen oogsten en niet oogsten kunnen worden gehonoreerd, evenredig verdeeld. De Regeling van 26 januari 2018 herstelt deze fout.

Commentaar

Vooral de verruiming voor telers om meer producten buiten de PO om te laten verkopen springt in het oog. Het is heel begrijpelijk dat gfactueel.nl hierop aanhaakt. De leverplicht is immers een thema dat de gemoederen al jaren bezighoudt. Het gaat echter om een hele zuinige versoepeling. De versoepeling had veel groter kunnen zijn. Artikel 12 lid 2 Vo 2017/891 geeft lidstaten immers de bevoegdheid om PO’s toe te staan dat hun leden tot 40% van hun producten zelf verkopen. Hierbij moet het wel gaan om producten (i) die onder Vo 834/2007 (m.b.t. biologisch geteelde producten) vallen of (ii) wanneer de betreffende telers hun productie via een andere, door hun eigen PO aangewezen PO afzetten.

De minister heeft zonder enige motivering uitsluitend en ook nog eens uiterst beperkt alleen gebruik gemaakt van tweede versoepelingsmogelijkheid. De versoepeling ziet namelijk enkel op producten die onder een licentie worden geteeld èn verkocht. Een PO mag een teler die dergelijke producten teelt toestaan deze producten via een andere PO te verkopen tot een maximum van 40%. Voorwaarde is wel dat deze andere PO over het exclusieve verkooprecht van de betreffende producten beschikt. De toelichting op de Regeling van 26 januari 2018 maakt tenslotte duidelijk dat de versoepeling zelfs geen algemene strekking heeft. De versoepeling geldt alleen voor telers die overstappen naar een andere PO. Zo bezien is de besproken versoepeling van de leverplicht in de praktijk waarschijnlijk ‘much ado about nothing’. De minister had veel ruimhartiger kunnen zijn.

Eric Janssen, advocaat GMO recht

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in en ontvang de laatste nieuwsupdates, artikelen, blogs en evenement notificaties.